3 godziny Excela czy 5 minut dashboardu?
Wyobraź sobie, że chcesz wybrać 10 najmocniejszych akcji z S&P 500 i GPW. Klasyczna metoda: pobierasz 576 plików CSV ze Stooq lub Yahoo Finance, wrzucasz do Excela, liczysz zwroty 1M/3M/6M/12M, sortujesz, porównujesz ze stopą wolną od ryzyka. Zajmie Ci to 2-3 godziny, zakładając że wszystko zadziała za pierwszym razem (nigdy nie działa).
Dashboard robi to samo w 5 minut — z jedną różnicą. Pokazuje nie tylko liczby, ale też flagę „Momentum absolutny TAK/NIE" dla każdej spółki, czyli czy pobiła stopę wolną od ryzyka. To jest algorytm GEM (Global Equity Momentum) Gary'ego Antonacciego, tylko że zautomatyzowany dla 840+ instrumentów: akcje S&P 500, GPW (WIG20, mWIG40, sWIG80), kryptowaluty i ETF-y.
Dane z 16 kwietnia 2026 (screening wykonany dzisiaj rano): 289 z 456 spółek S&P 500 (63%) i 67 ze 120 spółek GPW (56%) pobiło stopę wolną od ryzyka 3,61%. To znaczy — rynek jest w fazie risk-on, ale selektywnej. TOP rankingu zdominowały półprzewodniki i pamięci (USA) oraz mix energetyki, banków i tech (PL).
W tym artykule pokazuję konkretne wyniki dashboardu i tłumaczę, jak je czytać — żeby nie stać się ofiarą „syndromu gorącej akcji", czyli kupowania tego, co już najbardziej urosło.
Jak działa ranking momentum
Momentum to jedna z najlepiej udokumentowanych anomalii rynkowych. Idea jest prosta: akcje, które rosły w ostatnich 3-12 miesiącach, statystycznie rosną dalej przez kolejne 3-12 miesięcy (potem przestają). Jegadeesh i Titman pokazali to w pracy z 1993 roku dla rynku amerykańskiego, a następne dekady badań potwierdziły efekt w 20+ krajach.
W dashboardzie każda spółka dostaje kolumnę „Wynik" — średnią ważoną zwrotów z 1, 3, 6 i 12 miesięcy. Wagi sprzyjają horyzontom 3-12M (tam, gdzie momentum działa najmocniej), a szum z 1M ma mniejszy wpływ. Obok jest flaga „Momentum absolutny":
- TAK — zwrot 12M spółki pobił stopę wolną od ryzyka (3,61% na 16.04.2026). Czyli inwestycja miała sens w porównaniu z obligacjami.
- NIE — zwrot niższy niż RF. Lepiej było trzymać obligacje skarbowe.
Stopa wolna od ryzyka (RF, risk-free rate) to poprzeczka, którą inwestycja musi przeskoczyć, żeby była racjonalna. Teoretycznie to zwrot z 10-letnich obligacji skarbowych — w USA Treasury 10Y, w Polsce zbliżone do obligacji EDO lub stawki NBP. Na 16 kwietnia 2026 dashboard używa 3,61% dla obu rynków. Jeśli akcja dała w 12M mniej niż 3,61%, to po co ryzyko?
W sortowaniu po „Wyniku" na czoło wychodzą spółki z najsilniejszą ścieżką wzrostu. Ale — kluczowe zastrzeżenie — to nie jest sygnał „kup". To mapa stanu rynku: co rośnie, co spada, gdzie są gorące sektory. Decyzja o kupnie wymaga potem analizy fundamentów, wyceny i płynności. Dashboard skraca ze 3 godzin do 5 minut tylko etap mapowania.
S&P 500 — półprzewodniki dominują
Pierwsza dziesiątka rankingu S&P 500 na 16 kwietnia 2026:
| # | Ticker | Spółka | Sektor | 12M | Wynik |
|---|---|---|---|---|---|
| 1 | WDC | Western Digital | IT / pamięci | +583,9% | 359,8% |
| 2 | STX | Seagate Technology | IT / pamięci | +374,8% | ~250% |
| 3 | MU | Micron Technology | IT / pamięci | +367,2% | ~230% |
| 4 | GLW | Corning | IT / materiały optyczne | +193,9% | ~140% |
| 5 | LRCX | Lam Research | IT / litografia | +193,7% | ~140% |
| 6 | WBD | Warner Bros. Discovery | Communication | +178,2% | ~130% |
| 7 | AMAT | Applied Materials | IT / półprzewodniki | +132,9% | ~110% |
| 8 | ALB | Albemarle | Materiały / lit | +129,6% | ~100% |
| 9 | PWR | Quanta Services | Przemysł / infrastruktura | +129,6% | ~100% |
| 10 | KEYS | Keysight Technologies | IT / testy półprzewodników | +93,0% | ~85% |
7 z 10 spółek to sektor Information Technology, a konkretnie infrastruktura pamięci i produkcji chipów. To nie przypadek — cykl AI/HBM/DRAM ssie pojemność pamięci z całego łańcucha. Nvidia sprzedaje GPU, ale HBM (High Bandwidth Memory) produkują Micron, SK Hynix i Samsung. Lam Research i Applied Materials dostarczają maszyny, które te pamięci wytrawiają. Warner Bros. Discovery +178% wynika z zupełnie innej historii (restrukturyzacja, plotki o przejęciu).
Uwaga na mean reversion. Western Digital +584% za rok nie znaczy, że urośnie kolejne +584%. Znaczy, że jest na bardzo rozciągniętej ścieżce — każda negatywna informacja (spadek popytu na HBM, wzrost produkcji przez konkurencję, recesja) może wywołać 30-50% korektę. Im większy zwrot 12M, tym większe ryzyko „cofnięcia". Dashboard pokazuje stan, nie przyszłość.
GPW — zdywersyfikowane TOP 10
Polska giełda ma inny profil niż S&P 500 — mniej technologii, więcej commodities, energetyki i banków. TOP 10 na 16.04.2026:
| # | Ticker | Spółka | Indeks / sektor | 12M | Wynik |
|---|---|---|---|---|---|
| 1 | GTN.WA | Getin Holding | sWIG80 / finanse | +237,8% | 115,6% |
| 2 | DAT.WA | Datawalk | mWIG40 / software/AI | +166,8% | ~120% |
| 3 | KGH.WA | KGHM Polska Miedź | WIG20 / metale | +121,0% | ~95% |
| 4 | CAM.WA | Camel | sWIG80 / konsumpcja | +113,5% (6M +166,7%) | ~110% |
| 5 | PKN.WA | PKN Orlen | WIG20 / energia | +113,5% | ~90% |
| 6 | TPE.WA | Tauron | WIG20 / utility | +111,2% | ~88% |
| 7 | GPW.WA | GPW SA | mWIG40 / giełda | +88,7% | ~75% |
| 8 | ASB.WA | ASBIS | mWIG40 / dystrybucja IT | +87,9% | ~70% |
| 9 | UNI.WA | Unibep | sWIG80 / budownictwo | +77,0% | ~65% |
| 10 | OPL.WA | Orange Polska | mWIG40 / telekom | +56,5% | ~55% |
To znacznie bardziej zdywersyfikowany portfel niż amerykański. Mamy po jednej spółce z każdego dużego sektora: surowce (KGHM), energia (PKN, Tauron), software (Datawalk), bank/finanse (Getin, GPW SA), konsumpcja (Camel), telekom (Orange), budownictwo (Unibep), dystrybucja IT (ASBIS). Żaden sektor nie dominuje tak, jak półprzewodniki w USA.
Getin Holding +238% to efekt bardzo niskiej bazy (spółka w restrukturyzacji) i ostrożnie: small cap, średnie obroty, podwyższona zmienność. Camel +167% za 6 miesięcy to wyraźne „przegrzanie" — typowy kandydat do mean reversion. KGHM +121% odzwierciedla cykl miedzi (deficyt podażowy, popyt z elektryfikacji). Dashboard nie rozróżnia tych historii — to Twoja praca domowa po screeningu.
Szerszy obraz — ilu „pobiło RF"?
Sam ranking TOP 10 to czubek góry lodowej. Dashboard pokazuje też, jak głęboko przenika risk-on. Dwa proste liczniki mówią wiele:
| Rynek | Spółek | Pobiło RF 3,61% | % TAK |
|---|---|---|---|
| S&P 500 (USA) | 456 | 289 | 63% |
| GPW (WIG20+mWIG40+sWIG80) | 120 | 67 | 56% |
S&P 500
GPW
Interpretacja: 63% spółek z S&P 500 dało w 12M więcej niż obligacje skarbowe. To dużo — dla porównania, w bessie 2022 ten odsetek spadał poniżej 20%. Obecny stan = rynek hossy (risk-on), ale selektywnej — bo 37% spółek i tak wypadło słabiej od darmowej stopy.
Polska 56% jest trochę niżej. Wynika to z dwóch rzeczy: GPW ma większy udział banków i spółek „value" (stabilnych, ale z mniejszym momentum) oraz ogólnie mniejszą ekspozycję na AI/półprzewodniki, które są globalnym motorem 2024-2026.
Praktyczny wniosek: w takim otoczeniu strategia „kup indeks" (ETF na S&P 500 albo VWCE) ma matematyczną przewagę nad losowym wyborem pojedynczych akcji. Indeks łapie automatycznie te 63%, które pobiło RF, a nie musisz zgadywać. Screening momentum ma sens tylko jeśli chcesz świadomie przeważyć najmocniejszy segment — nigdy jako substytut dywersyfikacji.
Czego ranking nie pokazuje
Screening momentum to potężne narzędzie, ale ma 4 ślepe punkty, które trzeba znać przed użyciem.
1. Mean reversion
Im wyższe momentum, tym większe prawdopodobieństwo korekty. Spółka +500% za rok jest statystycznie „rozciągnięta" — pojedyncza zła informacja powoduje kaskadę sprzedaży (krótkoterminowi gracze wychodzą pierwsi). Akademickie badania pokazują, że najmocniejsze momentum na 3-6M działa, ale przy horyzoncie 3-5 lat zwykle nie utrzymuje się.
2. Płynność small capów
Getin Holding +238% w sWIG80 brzmi dobrze, ale średnie dzienne obroty takich spółek to 50-500 tys. zł. Jeśli chcesz wejść z 100 000 zł, podbijesz cenę o kilka procent samym zleceniem, a wyjście w panice może zająć tygodnie. Dashboard pokazuje procent zwrotu, nie realne obroty.
3. Momentum ≠ value
Spółki w TOP 10 momentum są zwykle drogie (wysokie P/E, P/S). Warren Buffett kupuje odwrotnie — spółki, które rynek przecenił. Momentum i value to dwa ortogonalne styles — obie działają akademicko, ale na innych horyzontach. Screening momentum bez kontroli wyceny = kupowanie szczytu.
4. Survivorship bias
Ranking pokazuje tylko aktualne spółki z indeksu. Firmy, które spadły z S&P 500 w ostatnim roku (np. po wykluczeniu za słabą kapitalizację), w ogóle nie są widoczne. To oznacza, że dane historyczne z dashboardu są optymistycznie zafałszowane — widzisz tylko zwycięzców, którzy przetrwali.
Reguła Antonacciego: momentum działa najlepiej w połączeniu z absolutnym momentum (pobicie RF) jako filtrem ryzyka. W bessie nawet TOP 10 momentum z S&P 500 może być ujemne — wtedy przełączasz się na gotówkę/obligacje. To jest cała idea GEM. Sam ranking bez tego filtra = recepta na zakup na szczycie cyklu.
Dlaczego to w ogóle działa (krótka historia)
Akademicka podstawa momentum to trzy kamienie milowe:
- Jegadeesh & Titman (1993) — pierwsza praca pokazująca, że portfele najmocniejszych zwycięzców z 6-12M dają w USA o 1% miesięcznie więcej niż portfele najsłabszych przegranych. Efekt statystycznie istotny, powtarzalny na wielu dekadach danych.
- Carhart (1997) — rozszerza model Famy-Frencha o czynnik momentum (WML — winners minus losers). Od tego momentu momentum jest traktowane jako czwarty fundamentalny czynnik ryzyka obok rynku, wielkości i wartości.
- Gary Antonacci (2014) — w książce „Dual Momentum Investing" łączy momentum relatywne (który rynek najlepszy) z absolutnym (czy pobił RF). Wyniki backtestu: 15,7% CAGR od 1974 z drawdownem −17% (S&P 500: 10,5% CAGR, drawdown −50%). Stąd nazwa GEM.
Dlaczego momentum istnieje? Dwie najmocniejsze hipotezy: (1) behawioralna — inwestorzy wolno przetwarzają nowe informacje i underreactują, więc cena dostosowuje się stopniowo, generując trendy, (2) ryzyko — spółki z silnym momentum mogą być bardziej wrażliwe na cykl makro, więc dostają premię. Najpewniej obie działają jednocześnie.
Sprawdź sam — darmowa wersja dashboardu
Publiczna wersja dashboardu jest dostępna pod adresem gem-dashboard.streamlit.app. Bez rejestracji, bez opłaty. Możesz tam przejrzeć dzisiejsze rankingi S&P 500 i GPW, sprawdzić stopę wolną, zobaczyć tabele TAK/NIE. Dane odświeżają się co godzinę.
Wersja GEM ETF Dashboard Premium (49 zł, dostęp dożywotni) dodaje 17 modułów na tym samym silniku:
- Screening 840+ instrumentów (S&P 500 + GPW + krypto + ETF-y globalne)
- Portfolio builder — tworzenie i backtesting własnego portfela
- Monte Carlo — symulacja 10 000 ścieżek przyszłej wartości portfela
- Rotacja sektorowa — który sektor prowadzi w każdym miesiącu
- Alerty — mail gdy flaga TAK/NIE zmienia się dla wybranej spółki
- Makroekonomia (inflacja, PKB, stopy), kalendarz dywidend, heatmapy, historyczne backtesty GEM
Rekomendowana ścieżka: zacznij od darmowej wersji. Przez 2-4 tygodnie sprawdzaj ranking raz w tygodniu. Zobacz, czy metoda pasuje do Twojego sposobu myślenia o rynku. Jeśli tak — Premium ma sens dla osób, które realnie używają screeningu przy wyborze akcji lub budują portfele taktyczne. Dla kupujących „i zapomnij" VWCE na 20 lat to dalej najlepszy wybór — dashboard niczego tam nie dodaje.
Pełne wyniki screeningu z 16.04.2026 (CSV z rankingami dla wszystkich 576 spółek) są dostępne dla subskrybentów newslettera. Zapisz się — co 2-4 tygodnie wysyłam świeży plik + krótki komentarz, co zmieniło się w rankingu.