Gdzie jesteśmy trzy miesiące przed startem
Ustawa jest po podpisie prezydenta z 13 sierpnia 2026 — opisaliśmy to w artykule o podpisie ustawy o OKI. Przepisy wchodzą w życie 1 stycznia 2027 i od pierwszego dnia dostępny jest pełny limit. Nie ma okresu przejściowego, nie ma stopniowego podnoszenia limitu.
Przez ostatnie tygodnie zmieniło się to, co dla Ciebie najważniejsze: z abstrakcyjnej ustawy OKI stało się produktem, który konkretne banki budują i zapowiadają w konkretnych terminach. Siedem z dziesięciu największych biur maklerskich deklaruje, że produkt pojawi się w ofercie od razu. PKO BP i XTB otwarcie mówią o aspiracjach do pozycji lidera.
Skala, o jakiej mówi rynek, jest spora. Michał Haupt, dyrektor departamentu rozwoju produktów inwestycyjnych w PKO BP, szacuje, że w ciągu dwóch lat nawet 30% aktywów klientów biura maklerskiego może przejść na OKI. Prognozy dla całego rynku mówią o 100–200 mld zł na kontach OKI do przełomu 2029 i 2030 roku.
Siedem instytucji, które potwierdziły gotowość
Stan deklaracji na początek października 2026. Żadna z instytucji nie podała jeszcze pełnego cennika — to dopiero przed nami.
| Instytucja | Co zapowiada | Kiedy szczegóły |
|---|---|---|
| PKO BP + BM PKO BP | Lokaty, obligacje oszczędnościowe, fundusze, inwestycje giełdowe. Aspiruje do pozycji lidera rynku | IV kw. 2026 |
| Alior Bank | Depozyty, obligacje, fundusze, ETF-y, akcje. Dostęp przez aplikację, internet i placówkę | listopad 2026 |
| mBank | Dwa warianty: funduszowy (dla prostoty) i giełdowy (pełna kontrola). Część inwestycyjna z limitem 100 tys. zł | nie podano |
| ING Bank Śląski | Aktywa oszczędnościowe oraz oparte na funduszach i instrumentach maklerskich. Wdrożenie w styczniu 2027 | harmonogram w przygotowaniu |
| DM BOŚ | Szerokie spektrum z rynku krajowego i zagranicznego plus fundusze TFI. Start od klientów już aktywnych kapitałowo | nie podano |
| Bank Pekao + BM Pekao | Traktuje OKI jako priorytet rozwojowy; udostępnienie niezwłocznie po wejściu ustawy w życie | etapami |
| Erste Bank Polska | Nacisk na elastyczność — możliwość korzystania z kompletu produktów albo pojedynczo | nie podano |
Źródło: deklaracje instytucji dla Parkietu i WNP, wrzesień–październik 2026. Osoby odpowiedzialne za wdrożenia: Michał Haupt (PKO BP), Paweł Kolek (DM BOŚ), Mateusz Glapiński (mBank).
Na co patrzeć, gdy ogłoszą cenniki. Zwolnienie z Belki jest ustawowe i identyczne wszędzie — banki nie mogą go poprawić. Konkurować będą trzema rzeczami: opłatą za prowadzenie rachunku (jeśli w ogóle), prowizją maklerską i zakresem instrumentów. Przy portfelu 100 tys. zł prowizja 0,2% zamiast 0,39% to realnie więcej niż niejedna promocja depozytowa. Pierwsze konkrety: Alior w listopadzie, PKO BP w IV kwartale.
Limit 100 000 zł — i dlaczego 25 000 zł to nie bonus
Najczęstsze nieporozumienie wokół OKI dotyczy dwóch liczb. Brzmią jak dwa osobne limity. Nie są.
Sufit to 100 000 zł razem. Nie dostajesz 100 tys. zł na akcje plus 25 tys. zł na lokaty. Dostajesz 100 tys. zł łącznie, z zastrzeżeniem, że część oszczędnościowa — lokaty, obligacje skarbowe, gotówka — nie może w tej puli przekroczyć 25 tys. zł. Możesz więc mieć 100 tys. w samych ETF-ach, albo 75 tys. w ETF-ach i 25 tys. w obligacjach. Nie możesz mieć 125 tys.
Limit dotyczy sumy wszystkich Twoich kont OKI, nawet jeśli otworzysz je u różnych brokerów. Umowy parasolowe są dozwolone, ale każdy dostawca ma obowiązek raportować do systemu centralnego, żeby nikt nie wykorzystał limitu kilka razy.
Druga rzecz, o której warto wiedzieć wcześniej niż później: limit nie będzie waloryzowany do 2030 roku. Dopiero od 2030 ma rosnąć wskaźnikiem wzrostu cen GUS. Przez pierwsze trzy lata działania OKI (2027–2029) stoi w miejscu — a przy inflacji, która we wrześniu wyszła na 4,0% i według prognoz jeszcze przyspieszy, realna wartość tych 100 tys. zł spadnie do końca 2029 roku o kilkanaście procent.
Podatek od aktywów: ile, od czego i dlaczego rośnie ze stopami NBP
Do 100 000 zł płacisz zero. Powyżej limitu wchodzi mechanizm, który nie przypomina niczego, co polski inwestor indywidualny do tej pory znał.
| Sytuacja | Stawka | Podstawa opodatkowania |
|---|---|---|
| OKI — aktywa do 100 000 zł | 0% | zwolnienie ustawowe |
| OKI 2027 — nadwyżka ponad limit | 0,85% (zafiksowana) | średnia dzienna wartość aktywów ponad limit, skorygowana o saldo wpłat i wypłat |
| OKI od 2028 — nadwyżka ponad limit | 19% × stopa referencyjna NBP z 31.10 roku poprzedniego (min 0,1%, max 1%) | jak wyżej |
| Zwykły rachunek maklerski | 19% od zysku | zrealizowany dochód, PIT-38 |
Różnica jest fundamentalna i warto ją przeczytać dwa razy. Podatek Belki płacisz, gdy zarobisz. Podatek od wartości aktywów płacisz zawsze — także w roku, w którym portfel stracił na wartości.
Jest jeszcze jeden element, którego nie widać w komunikatach banków: od 2028 roku stawka OKI zależy od stopy NBP. Im wyżej Rada Polityki Pieniężnej trzyma stopy, tym drożej kosztuje Cię nadwyżka ponad limit. A ekonomiści — po wrześniowym odczycie inflacji — spodziewają się raczej podwyżek niż obniżek.
Kiedy OKI przestaje się opłacać
To pytanie, którego nie zadaje żaden komunikat prasowy, a jest jedynym, które powinno Cię interesować, jeśli masz portfel większy niż 100 tys. zł.
Matematyka jest prosta. Przy portfelu o wartości A i rocznej stopie zwrotu r:
Podatek na OKI = 0,85% × (A − 100 000 zł)
Podatek Belki = 19% × r × A
OKI jest tańsze, dopóki pierwsza liczba jest mniejsza od drugiej. Punkt zrównania zależy jednocześnie od wielkości portfela i od stopy zwrotu — dlatego jedna uniwersalna odpowiedź nie istnieje.
| Portfel | Podatek OKI 2027 | Belka przy +8% | Belka przy +3% | Rok stratny (−10%) |
|---|---|---|---|---|
| 100 000 zł | 0 zł | 1 520 zł → zysk 1 520 zł | 570 zł → zysk 570 zł | 0 zł → bez różnicy |
| 200 000 zł | 850 zł | 3 040 zł → zysk 2 190 zł | 1 140 zł → zysk 290 zł | 0 zł → strata 850 zł |
| 300 000 zł | 1 700 zł | 4 560 zł → zysk 2 860 zł | 1 710 zł → zysk 10 zł | 0 zł → strata 1 700 zł |
| 500 000 zł | 3 400 zł | 7 600 zł → zysk 4 200 zł | 2 850 zł → strata 550 zł | 0 zł → strata 3 400 zł |
| 1 000 000 zł | 7 650 zł | 15 200 zł → zysk 7 550 zł | 5 700 zł → strata 1 950 zł | 0 zł → strata 7 650 zł |
Obliczenia własne przy stawce 0,85% obowiązującej w 2027 r. „Zysk" i „strata" oznaczają różnicę względem zwykłego rachunku maklerskiego z podatkiem Belki, przy założeniu, że na zwykłym rachunku realizujesz zysk w każdym roku.
Z tej tabeli wychodzą trzy wnioski, których nie da się streścić jednym zdaniem „OKI się opłaca".
Po pierwsze, do 100 tys. zł OKI wygrywa zawsze. Zero podatku kontra 19% od zysku, bez żadnego haczyka. Dla zdecydowanej większości polskich inwestorów indywidualnych na tym dyskusja się kończy — i to jest dobra wiadomość.
Po drugie, powyżej limitu wszystko zależy od stopy zwrotu. Przy dobrym roku na giełdzie OKI nadal wygrywa z dużym zapasem. Przy chudym roku — portfel 500 tys. zł ze stopą zwrotu 3% już dopłaca do OKI 550 zł.
Po trzecie, rok stratny jest jednoznaczny. Na zwykłym rachunku strata nie kosztuje podatku, a dodatkowo możesz ją odliczyć od zysków przez kolejne 5 lat. Na OKI płacisz 0,85% od wartości aktywów mimo straty — i nie masz czego przenosić na przyszłość.
Trzy rzeczy, których wciąż nie wiadomo
1. Zagraniczne ETF-y — największa niewiadoma. Ustawa wymaga, by fundusze miały minimum 70% aktywów kwalifikowanych, a te muszą być denominowane w złotych. VWCE, IWDA i CSPX tego progu nie spełniają — to fundusze globalne notowane w euro i dolarze. Część komentatorów zakłada, że znajdą się na OKI mimo to, część twierdzi odwrotnie. Dopóki banki nie opublikują list instrumentów kwalifikowanych, nikt tego nie wie na pewno. Jeśli Twój plan opiera się na jednym globalnym ETF-ie — to jest pytanie, które musisz zadać swojemu brokerowi, zanim przeniesiesz tam pieniądze. Co to zmienia dla strategii, opisujemy w analizie VWCE.
2. Podatek od aktywów a strategia „kup i trzymaj". W naszych wyliczeniach zakładamy, że na zwykłym rachunku realizujesz zysk co roku. Jeśli kupujesz ETF i trzymasz go dziesięć lat bez sprzedaży, Belkę płacisz dopiero przy sprzedaży — a do tego czasu cały kapitał pracuje. OKI pobiera swoje każdego roku, niezależnie od tego, czy cokolwiek sprzedałeś. Dla długoterminowego inwestora z portfelem znacznie powyżej limitu przewaga OKI jest więc mniejsza, niż wynika z prostego porównania.
3. Przeniesienie istniejącego portfela. To pytanie wraca w każdej dyskusji i wciąż nie ma pełnej, jednoznacznej odpowiedzi operacyjnej po stronie banków. Zanim sprzedasz cokolwiek „żeby przełożyć na OKI", policz podatek, który zapłacisz od zrealizowanego zysku dziś — potrafi przewyższyć kilkuletnią korzyść ze zwolnienia.
Do tego dochodzi lista wykluczeń, która jest już pewna: na OKI nie kupisz kryptowalut, opcji ani kontraktów CFD, a akcje spółek z kapitałem zakładowym w walucie obcej — jak Żabka czy Pepco — są wyłączone. Pełna lista aktywów kwalifikowanych jest na stronie o OKI.
Cztery ruchy przed styczniem
1. Nie wstrzymuj wpłat na IKE i IKZE. OKI niczego nie zastępuje — limity są rozłączne i możesz korzystać ze wszystkich trzech naraz. Limit IKE i IKZE za 2026 rok przepada 31 grudnia i nie przechodzi na kolejny. Co więcej, IKZE daje odliczenie od podatku dochodowego, czego OKI nie robi w ogóle. Szczegóły w porównaniu IKE i IKZE oraz w analizie limitów na 2027.
2. Zaplanuj podział 100 tys. zł zanim otworzysz konto. Część oszczędnościowa ma sufit 25 tys. zł, więc jeśli chcesz trzymać na OKI obligacje skarbowe albo gotówkę, to jest Twój maksymalny budżet na tę część. Pamiętaj, że przy dzisiejszych stawkach obligacje detaliczne i tak możesz kupić bez Belki na IKE-Obligacje — więc miejsce na OKI może być cenniejsze dla akcji i ETF-ów.
3. Poczekaj z wyborem dostawcy do listopada i grudnia. Zwolnienie podatkowe jest wszędzie identyczne, więc jedyne, co różni oferty, to koszty i zakres instrumentów. Alior zapowiada szczegóły na listopad, PKO BP na IV kwartał. Otwieranie konta „w ciemno" w pierwszym banku, który zareklamuje OKI, nie daje żadnej przewagi — limit jest pełny od 1 stycznia niezależnie od tego, kiedy podpiszesz umowę.
4. Jeśli masz ponad 100 tys. zł — policz swój próg. Weź wzór z sekcji wyżej i wstaw własne liczby. Jeżeli Twój portfel to głównie obligacje i ostrożne fundusze z oczekiwaną stopą zwrotu rzędu 3–4%, nadwyżka ponad limit może na OKI kosztować więcej niż Belka. W takim wypadku rozsądne jest trzymać na OKI dokładnie 100 tys. zł w najbardziej dochodowych aktywach, a resztę zostawić na zwykłym rachunku. Pomoże kalkulator.
OKI jest najlepszą zmianą dla polskiego oszczędzającego od wprowadzenia IKE i IKZE — zwłaszcza przy inflacji 4%, gdzie podatek Belki zjada całą rekompensatę inflacyjną. Ale to nie jest produkt bez kosztów, tylko produkt z innym kosztem: zamiast podatku od zysku dostajesz podatek od posiadania. Dla portfela do 100 tys. zł ta zamiana jest czystym zyskiem. Powyżej — wymaga rachunku, który trzeba zrobić samemu, bo żaden bank go za Ciebie nie pokaże. Jeśli dopiero zaczynasz, zacznij od podstaw inwestowania, a nie od wyboru rachunku.