Co pokazał GUS
Szybki szacunek opublikowany 30 października pokazał 3,5% r/r i −0,4% m/m. Ekonomiści ankietowani przez PAP Biznes spodziewali się 3,7% r/r i spadku cen o 0,2% m/m. Odczyt wyszedł więc niżej na obu miarach. We wrześniu inflacja wynosiła 4,1% (dane finalne GUS; szybki szacunek pokazywał 4,0%).
Cel NBP to 2,5% z dopuszczalnym odchyleniem ±1 pkt proc., czyli pasmo od 1,5% do 3,5%. Po jednym miesiącu poza pasmem wskaźnik wrócił dokładnie na jego górną granicę.
| Miesiąc 2026 | CPI r/r | Zmiana do poprz. | Pozycja wobec pasma 1,5–3,5% |
|---|---|---|---|
| Czerwiec | 2,5% | — | dokładnie w celu |
| Lipiec | 3,0% | +0,5 pp | w pasmie |
| Sierpień | 3,4% | +0,4 pp | górna krawędź pasma |
| Wrzesień | 4,1% | +0,7 pp | powyżej pasma |
| Październik | 3,5% | −0,6 pp | górna granica pasma |
Źródło: GUS. Październik to szybki szacunek — pełne dane ze strukturą koszyka GUS publikuje 14 listopada 2026, a NBP oficjalne wskaźniki inflacji bazowej dzień później.
| Kategoria (październik 2026) | Zmiana r/r | Zmiana m/m | Waga w koszyku |
|---|---|---|---|
| Paliwa do prywatnych środków transportu | +21,7% | −9,7% | ~5% |
| Nośniki energii (energia, gaz, inne paliwa) | +6,0% | +1,6% | ~9% |
| Żywność i napoje bezalkoholowe | −0,1% | +0,3% | ~25% |
| CPI ogółem | +3,5% | −0,4% | 100% |
Źródło: GUS, szybki szacunek za październik 2026 (za RMF FM / PAP i Obserwatorem Gospodarczym). Wagi koszyka przybliżone.
Co napisaliśmy miesiąc temu — i jak to wyszło. W analizie wrześniowego odczytu cytowaliśmy prognozy, według których szczyt inflacji jest dopiero przed nami, a Bank Pekao widział 4,5% na koniec roku. Październik pokazał 3,5%. Prognozy z początku miesiąca uwzględniały już pakiet CPN, a i tak okazały się za wysokie — z dwóch powodów: ceny na stacjach spadły w miesiąc aż o 9,7%, a inflacja bazowa zaczęła hamować. Pierwszy powód jest tymczasowy, drugi nie.
CPN 3.0: spadek kupiony, nie zarobiony
Trzecia odsłona pakietu „Ceny Paliwa Niżej" obowiązuje od 3 października do 31 grudnia 2026. Rozporządzenia opublikowano 2 października. Pakiet składa się z trzech elementów:
- VAT 8% zamiast 23% na benzynę, olej napędowy i biokomponenty,
- niższa akcyza — dla benzyny z 1 529 do 1 239 zł za 1000 litrów, dla oleju napędowego do 880 zł za 1000 litrów,
- ceny maksymalne na stacjach, ustalane codziennie przez Ministerstwo Energii.
Efekt widać w danych natychmiast: paliwa staniały w październiku o 9,7% m/m. Przy wadze około 5% w koszyku to mniej więcej −0,5 pkt proc. w ujęciu miesięcznym — czyli praktycznie cały spadek CPI o 0,4% m/m. Bez CPN ceny w październiku stałyby w miejscu albo lekko wzrosły. Rok do roku paliwa wciąż są droższe o 21,7%.
Komentarz Andrzeja Gwiżdża z platformy inwestycyjnej Portu oddaje to dokładnie: „Za jej wyhamowaniem stoi przede wszystkim powrót programu CPN, a nie wyraźne osłabienie presji cenowej w całej gospodarce."
Klif styczniowy. Wicepremier Andrzej Domański potwierdził, że obniżone stawki obowiązują do końca 2026, a decyzja o ewentualnym przedłużeniu zapadnie w grudniu i będzie zależeć od sytuacji na rynku ropy. Jeśli pakiet wygaśnie, w styczniu ceny paliw wrócą mniej więcej o tyle, o ile spadły w październiku. Według naszego szacunku to około +0,5 pkt proc. do inflacji w jednym miesiącu, dokładnie wtedy, gdy wchodzą nowe taryfy na energię zatwierdzane przez URE. Budżet płaci za program ponad 5 mld zł (OSR: ok. 3,2 mld zł z VAT i 2,1 mld zł z akcyzy), a ekonomiści PKO BP szacują, że podatek od nadmiarowych zysków koncernów sfinansuje go na mniej więcej 2,5 miesiąca. Przedłużenie na 2027 nie jest więc darmowe.
Inflacja bazowa: tu jest dobra wiadomość
Jeśli odczyt główny jest „kupiony", to czy cokolwiek w tych danych naprawdę się poprawiło? Tak — inflacja bazowa, czyli bez cen żywności i energii, której CPN nie dotyka. Według szacunku PKO Research spadła do 2,8% r/r z 3,1% we wrześniu. DI Xelion szacuje ją na 2,8–2,9%, a Marcin Mazurek z mBanku na 3,0%. Kierunek jest wspólny, różni się skala spadku. Oficjalne dane NBP poznamy w połowie listopada.
To ważne, bo inflacja bazowa jest najlepszym przybliżeniem tego, czy szok paliwowy przeciekł już do cen usług i towarów, które z paliwami mają mało wspólnego. Na razie wygląda na to, że nie przeciekł. PKO Research skomentowało to krótko: „To nie są dane zachęcające do podwyżek stóp procentowych."
Jest jednak druga strona. Inflacja cen producentów (PPI) wzrosła we wrześniu do 6,1% r/r. Ceny u producentów to zwykle zapowiedź cen w sklepach za kilka miesięcy. Nośniki energii przyspieszyły w październiku do +6,0% r/r (+1,6% m/m). Żywność przestała tanieć miesiąc do miesiąca (+0,3% m/m).
RPP 4 listopada: stopy bez zmian
Rada Polityki Pieniężnej na posiedzeniu 3–4 listopada utrzymała wszystkie stopy procentowe. Referencyjna zostaje na 3,75%, na poziomie z 5 marca 2026. Decyzja nie była niespodzianką: 18 z 19 ośrodków ankietowanych przez PAP spodziewało się braku zmian.
| Stopa NBP | Przed posiedzeniem | Po 4 XI 2026 |
|---|---|---|
| Referencyjna | 3,75% | 3,75% |
| Lombardowa | 4,25% | 4,25% |
| Depozytowa | 3,25% | 3,25% |
| Redyskontowa weksli | 3,80% | 3,80% |
| Dyskontowa weksli | 3,85% | 3,85% |
Źródła: Bankier.pl, Strefa Inwestorów, Finwire. Stopy bez zmian od 5 marca 2026 (obniżka o 25 pb).
Według relacji Bankier.pl z komunikatu dalsze kroki Rady zależą od napływających danych, a głównymi ryzykami są regulacje cen energii, kształt polityki fiskalnej, presja płacowa i wahania cen surowców. Ekonomiści nie widzą pośpiechu. „RPP ma więc czas i nie musi spieszyć się z podwyżkami" — ocenił Andrzej Gwiżdż z Portu, który podtrzymuje prognozę stabilnych stóp do końca 2026, ale nie wyklucza podwyżek na początku przyszłego roku. Marcin Mazurek z mBanku studzi optymizm po odczycie 3,5%: „Trudno mówić o trwałej poprawie sytuacji."
Listopadowa projekcja NBP: inflacja w 2027 wyraźnie wyżej
Ważniejsza od samej decyzji jest nowa projekcja. Środek ścieżki inflacji na 2027 wzrósł z 2,70% w lipcu do 4,20%, czyli powyżej górnej granicy pasma celu. Prognoza wzrostu PKB prawie się nie zmieniła.
| Środek ścieżki | 2026 | 2027 | 2028 |
|---|---|---|---|
| CPI — projekcja listopadowa | 3,15% | 4,20% | 2,90% |
| CPI — projekcja lipcowa | 2,90% | 2,70% | 2,20% |
| PKB — projekcja listopadowa | 3,65% | 2,85% | 2,80% |
| PKB — projekcja lipcowa | 3,70% | 2,80% | 3,00% |
Źródło: Bankier.pl, wyliczenia PAP Biznes na podstawie projekcji NBP. Projekcja zakłada niezmienione stopy i uwzględnia dane do 15 października 2026.
Przedział, w którym inflacja w 2027 ma się znaleźć z prawdopodobieństwem 50%, to 3,1–5,3% (w lipcu 1,5–4,0%). Cały leży powyżej celu 2,5%. W 2028 przedział wynosi 1,4–4,4%. Dane kończą się na 15 października, więc projekcja nie obejmuje odczytu 3,5% z 30 października. Z dostępnych relacji nie wynika też, jakie założenie przyjęto dla pakietu CPN po 31 grudnia.
Co dalej. Uzasadnienie decyzji prezes NBP Adam Glapiński przedstawi na konferencji 5 listopada, a my dopiszemy je do tego artykułu. Kolejne posiedzenie decyzyjne RPP odbędzie się 1–2 grudnia, choć jak przypomina ekonomista ING, Rada zazwyczaj nie zmienia stóp w grudniu.
Z czym Rada wchodziła na posiedzenie
Posiedzenie 3–4 listopada było projekcyjne — Rada dostała świeżą projekcję inflacji i PKB przygotowaną przez Departament Analiz i Badań Ekonomicznych NBP. Na konferencji 8 października Adam Glapiński mówił: „Nie przewiduję podwyżki stóp procentowych w listopadzie", ale też: „Z danych, które znam, nie zanosi się na podwyżkę, ale też jej nie przesądzam". Decyzję uzależnił od projekcji.
Bardziej jastrzębio wypowiadał się Henryk Wnorowski w wywiadzie dla PAP Biznes (12 października): „Jak najbardziej biorę pod uwagę scenariusz listopadowej podwyżki stóp procentowych." Dodał, że nawet powrót inflacji do pasma nie oznacza, że podwyżka nie będzie rozważana. Październikowe 3,5% to dokładnie ten scenariusz.
| Instytucja / ekonomista | Oczekiwanie na 4 XI | Kiedy komentarz |
|---|---|---|
| Credit Agricole (Krystian Jaworski) | Podwyżka o 25 pb w listopadzie, „znaczące" ryzyko braku zmian | 8 X |
| Bank Pekao (Piotr Bartkiewicz) | Podwyżka w listopadzie, druga na początku 2027 | 6 X |
| PKO Research | „Wait-and-see" — dane nie zachęcają do podwyżek | 30 X |
| Portu (Andrzej Gwiżdż) | Stopy bez zmian do końca 2026, ryzyko podwyżek na początku 2027 | 30 X |
| DI Xelion (Patryk Pyka) | Bez podwyżki na listopadowym posiedzeniu | 2 XI |
| Finwire Nowcast | 85% bez zmian, 6% podwyżka, 8% obniżka | 30 X |
Źródła: Bankier.pl/PAP, 300gospodarka.pl, StockWatch, Finwire. Prognozy z początku października powstały przed odczytem 3,5%.
Ile realnie zarabiasz przy inflacji 3,5%
Niższa inflacja to dla oszczędzającego dobra wiadomość — linia zera przesunęła się w dół. Przy 4,1% potrzebowałeś 5,06% brutto, żeby po podatku Belki wyjść na zero. Przy 3,5% wystarczy 4,32% (próg = inflacja ÷ 0,81).
Jak to liczymy. Oprocentowanie netto = brutto × 0,81. Realna stopa zwrotu = (1 + netto) ÷ (1 + inflacja) − 1, przy inflacji 3,5%. Przykład: 10 000 zł na lokacie 4,00% na rok daje 400 zł odsetek, podatek zabiera 76 zł, zostaje 10 324 zł. Do utrzymania siły nabywczej potrzebujesz 10 350 zł. Brakuje 26 zł — mniej niż miesiąc temu, ale wciąż na minusie.
| Instrument | Brutto | Netto (−19%) | Realnie przy CPI 3,5% | Na IKE (bez Belki) |
|---|---|---|---|---|
| Lokata promocyjna 6% | 6,00% | 4,86% | +1,31% | — |
| Lokata / konto 5% | 5,00% | 4,05% | +0,53% | — |
| EDO — obligacje 10-letnie (1. rok) | 5,35% | 4,33% | +0,81% | +1,79% |
| COI — obligacje 4-letnie (1. rok) | 4,75% | 3,85% | +0,34% | +1,21% |
| TOS — obligacje 3-letnie (stałe) | 4,40% | 3,56% | +0,06% | +0,87% |
| DOR — obligacje 2-letnie | 4,15% | 3,36% | −0,13% | +0,63% |
| ROR — obligacje roczne / lokata 4% | 4,00% | 3,24% | −0,25% | +0,48% |
| OTS — obligacje 3-miesięczne | 2,00% | 1,62% | −1,82% | — |
| Konto bieżące bez oprocentowania | 0,00% | 0,00% | −3,38% | — |
Obliczenia własne, wzór Fishera przy CPI 3,5% r/r. Obligacje: oferta MF na listopad 2026 (bez zmian względem października). Lokaty: stawki przykładowe — porównaj z aktualnymi ofertami banków. IKE: dla obligacji dostępnych na IKE-Obligacje, bez opłat rachunku.
Miesiąc temu z obligacji skarbowych realnie na plusie było tylko EDO. Teraz na plusie są EDO, COI i — o włos — TOS. ROR i DOR wciąż minimalnie pod wodą. Jest jednak haczyk: ta tabela zakłada, że inflacja zostanie na 3,5%. Jeśli w styczniu wygaśnie CPN, a wejdą nowe taryfy, wskaźnik może wrócić powyżej 4% — i wtedy realne stopy znów spadną. Wybierając instrument na rok lub dłużej, licz z inflacją, której spodziewasz się w 2027, a nie z październikowym odczytem. Przy 4,2% z projekcji NBP próg opłacalności po Belce to już około 5,19% brutto.
Obligacje w listopadzie: bez zmian. Ministerstwo Finansów utrzymało ofertę na listopad (komunikat z 26 października): EDO 5,35% w pierwszym roku, potem inflacja + 2,00 pp; COI 4,75%, potem inflacja + 1,50 pp; TOS 4,40% stałe. ROR i DOR w kolejnych okresach płacą stopę referencyjną NBP plus marżę — więc to one jako pierwsze reagują na decyzję RPP. Skoro stopa referencyjna się nie zmieniła, tym razem nie ma tu nowego impulsu. Mechanikę opisujemy w przewodniku po obligacjach skarbowych.
Co dalej: styczeń zdecyduje
Październik nie zmienia głównego obrazu na 2027 rok — zmienia jego kształt. Zamiast stopniowego wzrostu do szczytu w styczniu, dostaliśmy dołek przed klifem.
| Instytucja / ekonomista | Prognoza | Kiedy |
|---|---|---|
| NBP, projekcja listopadowa | CPI około 4,2% w 2027 i 2,9% w 2028 (środek ścieżki) | 4 XI |
| ING Bank Śląski | CPI na koniec 2026 w przedziale 3,5–4% | 30 X |
| Rafał Benecki, ING | Dwie podwyżki po 25 pb w I kw. 2027, jeśli szok energetyczny się utrzyma | 8 X |
| Piotr Bartkiewicz, Bank Pekao | Inflacja powyżej 3,5% przez cały 2027 | 6 X |
| Andrzej Gwiżdż, Portu | Po wygaśnięciu CPN RPP może zostać zmuszona do podwyżek „już na początku 2027 roku" | 30 X |
| Bank Millennium | Stopy stabilne co najmniej do III kw. 2027 | 8 X |
Źródła: Bankier.pl/PAP, dlahandlu.pl, rp.pl, StockWatch, 300gospodarka.pl.
Cztery ruchy przy inflacji 3,5% i niepewnej RPP
1. Przelicz depozyty przez nowy próg 4,32%. Lokata na 4% wciąż realnie traci, choć mniej niż miesiąc temu. Sprawdź, kiedy kończą się Twoje promocje i na jaką stawkę spadnie oprocentowanie po ich końcu. Przy styczniowym skoku inflacji próg znów pójdzie w górę.
2. Wykorzystaj limit IKE na 2026 — zostały niecałe dwa miesiące. EDO na IKE-Obligacje daje przy inflacji 3,5% realnie +1,79%, na zwykłym rachunku +0,81%. Niewykorzystany limit przepada 31 grudnia. Limity na 2027 rozpisujemy w analizie limitów IKE i IKZE na 2027, a porównanie kont w IKE czy IKZE.
3. Nie zamrażaj stałej stawki na podstawie jednego odczytu. TOS na 4,40% przez 3 lata wygląda dziś na realne zero. Jeśli inflacja w 2027 wróci powyżej 4%, będzie realnie na minusie przez cały okres. Instrumenty indeksowane inflacją (COI, EDO) same dostosują się do styczniowego klifu. Porównanie w artykule lokata czy obligacje.
4. Szykuj się na OKI od 1 stycznia 2027. Osobiste Konto Inwestycyjne zdejmuje podatek Belki z zysków, zastępując go podatkiem od wartości aktywów ponad 100 tys. zł. Przy inflacji, w której Belka zjada większość realnego zysku z depozytów, to zmiana o dużym znaczeniu. Zasady opisujemy na stronie o OKI, a swój przypadek policzysz w kalkulatorze OKI.
Październikowe 3,5% to dobra wiadomość z gwiazdką. Inflacja bazowa spada naprawdę, ale główny wskaźnik spadł dzięki decyzji podatkowej, która ma datę ważności. Dla Twojego portfela najważniejsza data nie brzmi więc „4 listopada", tylko „1 stycznia 2027" — wtedy wygasa CPN, startuje OKI i wchodzą nowe taryfy na energię.