W 2027 stawka wynosi 0,85%. Od 2028 to 19% stopy referencyjnej NBP z 31 października roku poprzedniego. Przy obecnej stopie 3,75% daje to 0,71%.
| Rok | Wpłaty łącznie | Średnia wartość | Podatek OKI | Wartość OKI |
|---|
Jak liczy kalkulator?
Wpłaty trafiają na konto co miesiąc i rosną w tempie podanej stopy zwrotu. Dla każdego roku liczymy średnią wartość aktywów (z wartości na koniec każdego miesiąca) i podatek od nadwyżki ponad 100 000 zł. Podatek OKI odejmujemy od portfela na koniec roku, tak jakby trzeba go było opłacić z konta. Na zwykłym rachunku podatek Belki (19%) płacisz raz, od całego zysku przy sprzedaży na końcu okresu.
Jak liczony jest podatek na OKI?
OKI nie ma podatku Belki od zysków. W zamian, gdy średnia wartość aktywów na wszystkich Twoich rachunkach OKI przekroczy 100 000 zł, płacisz niewielki podatek od nadwyżki ponad ten limit. Szczegóły produktu, listę dozwolonych aktywów i harmonogram opisujemy na stronie OKI 2027 — Osobiste Konto Inwestycyjne.
- Limit zwolnienia: 100 000 zł łącznie, z czego najwyżej 25 000 zł mogą stanowić aktywa oszczędnościowe (środki na rachunku, lokaty, obligacje skarbowe oszczędnościowe). Limity są stałe do 2029 r., a od 2030 r. będą waloryzowane inflacją.
- Stawka w 2027: 0,85%, wpisana wprost do ustawy.
- Stawka od 2028: 19% stopy referencyjnej NBP obowiązującej 31 października roku poprzedniego, zaokrąglona w dół do dwóch miejsc po przecinku, ale nie mniej niż 0,1%. Ministerstwo Finansów ogłasza ją w Monitorze Polskim do 30 listopada. Ustawa nie przewiduje górnego limitu: przy stopie NBP 6% stawka wyniosłaby 1,14%.
- Podstawa: suma średnich wartości aktywów ze wszystkich Twoich rachunków OKI, liczona z dziennych wycen. Wypłata pieniędzy pod koniec grudnia nie pozwala uniknąć podatku.
- Rozliczenie: zeznanie składasz od 15 marca do 31 maja następnego roku i do 31 maja płacisz podatek. Pierwszy raz, za 2027 r., rozliczysz się wiosną 2028 r.
- Strata nie zwalnia z podatku. Liczy się wartość aktywów, a nie zysk. Jeśli średnia wartość przekroczy 100 000 zł, zapłacisz podatek także w roku, w którym portfel stracił.
| Średnia wartość aktywów w 2027 | Nadwyżka ponad limit | Podatek (0,85%) | Ile to procent portfela |
|---|---|---|---|
| 80 000 zł | 0 zł | 0 zł | 0% |
| 150 000 zł | 50 000 zł | 425 zł | 0,28% |
| 300 000 zł | 200 000 zł | 1 700 zł | 0,57% |
OKI czy zwykły rachunek: kiedy OKI wygrywa?
Do 100 000 zł średniej wartości aktywów sprawa jest prosta: na OKI nie płacisz żadnego podatku, a na zwykłym rachunku oddajesz 19% zysku (podatek Belki). Powyżej limitu porównujesz dwa różne podatki: coroczny podatek od wartości na OKI i jednorazowy podatek od zysku na zwykłym rachunku.
Policzyliśmy kilka typowych scenariuszy tym samym modelem co kalkulator powyżej (stawka 0,85% w 2027 i 0,71% w kolejnych latach):
| Scenariusz | Wpłaty | OKI po podatku (podatek OKI) | Zwykły po Belce (podatek Belki) | Różnica |
|---|---|---|---|---|
| 500 zł/mies., 20 lat, 7% | 120 000 zł | 250 042 zł (4 359 zł) | 229 514 zł (25 689 zł) | +20 527 zł |
| 1 000 zł/mies., 20 lat, 7% | 240 000 zł | 489 176 zł (16 198 zł) | 459 029 zł (51 377 zł) | +30 147 zł |
| 2 000 zł/mies., 20 lat, 7% | 480 000 zł | 961 656 zł (42 240 zł) | 918 058 zł (102 754 zł) | +43 598 zł |
| 300 000 zł na start, 10 lat, 7% | 300 000 zł | 559 717 zł (22 941 zł) | 535 018 zł (55 128 zł) | +24 699 zł |
| 300 000 zł na start, 10 lat, 3% | 300 000 zł | 383 330 zł (17 416 zł) | 383 572 zł (19 603 zł) | −241 zł |
Wnioski:
- Przy regularnych wpłatach OKI wygrywa wyraźnie, bo przez pierwsze lata portfel mieści się w limicie, a podatek od wartości dotyczy tylko nadwyżki.
- Przy dużej kwocie od razu i niskiej stopie zwrotu przewaga znika. Podatek OKI płacisz co roku od wartości, a Belka zabiera tylko część (niskiego) zysku. W ostatnim wierszu oba warianty wychodzą praktycznie na zero.
- Im wyższa stopa NBP, tym droższe OKI. Stawka nie ma górnego limitu, więc przy wysokich stopach procentowych przewaga OKI maleje. Sprawdź to w kalkulatorze, zmieniając stawkę od 2028.
- OKI ma też przewagi, których kalkulator nie liczy: możesz sprzedawać i zmieniać ETF-y bez podatku przy każdej transakcji i wypłacać pieniądze w dowolnej chwili.
OKI, IKE czy IKZE: w jakiej kolejności?
OKI nie zastępuje kont emerytalnych. Możesz mieć wszystkie trzy jednocześnie. Dla większości osób sensowna kolejność wygląda tak:
- IKZE: wpłaty odliczasz od dochodu w PIT, więc zyskujesz od razu (12% lub 32% wpłaty). Na emeryturze płacisz 10% ryczałtu.
- IKE: brak podatku Belki przy wypłacie po 60. roku życia. Limit wpłat na 2027 r. wyniesie według prognozy ok. 30 099 zł (limity IKE i IKZE 2027).
- OKI: na pieniądze, które chcesz mieć dostępne przed emeryturą, i na nadwyżkę ponad limity IKE i IKZE. Do 100 000 zł bez żadnego podatku.
- Zwykły rachunek maklerski: dopiero na to, co nie mieści się nigdzie wyżej, albo na aktywa, których nie można trzymać na OKI (np. kryptowaluty).
Pełne porównanie kont emerytalnych znajdziesz w artykule IKE czy IKZE — co wybrać?, a zwykłe kalkulatory procentu składanego i IKE/IKZE w zakładkach kalkulatora inwestycji. Banki i domy maklerskie dopiero ogłaszają swoje oferty OKI: śledzimy je w artykule OKI od stycznia 2027: które banki i brokerzy.
Uwaga na ETF-y zagraniczne
Na OKI trafią tylko aktywa kwalifikowane. Ostateczne listy instrumentów poznamy, gdy instytucje opublikują regulaminy. Jeśli planujesz trzymać na OKI ETF-y z giełd zagranicznych, np. VWCE, sprawdź u swojego brokera, czy będą dostępne. Jak kupić VWCE poza OKI, opisujemy w poradniku krok po kroku.
Czego kalkulator nie uwzględnia
- Stała stopa zwrotu. W rzeczywistości rynek rośnie nierówno, a w złych latach średnia wartość portfela, a więc i podatek OKI, będzie niższa.
- Wszystkie aktywa są inwestycyjne. Kalkulator nie dzieli limitu na część oszczędnościową (max 25 000 zł).
- Średnia z wartości miesięcznych. Ustawa każe liczyć średnią z wycen dziennych. Przy regularnych wpłatach różnica jest niewielka.
- Brak kosztów: prowizji, przewalutowania i opłat za prowadzenie rachunku. Ich wysokość zależy od instytucji (zobacz porównanie brokerów).
- Zwykły rachunek bez sprzedaży po drodze. Zakładamy, że trzymasz ETF akumulujący do końca okresu (jak działają ETF-y). Każda wcześniejsza sprzedaż z zyskiem to podatek Belki od razu, czyli gorszy wynik zwykłego rachunku.
- Stawka od 2028 jest stała. W praktyce zmienia się co roku razem ze stopą NBP.